อนุมูลอิสระ (Free Radical) คือโมเลกุลที่มีอิเล็กตรอนเดี่ยว (ไม่จับคู่) ทำให้ไม่เสถียรและมีพลังงานสูง จึงทำปฏิกิริยาเพื่อแย่งอิเล็กตรอนจากโมเลกุลอื่น เช่น ไขมัน โปรตีน หรือ DNA ในเซลล์ กลายเป็นปฏิกิริยาลูกโซ่ที่ทำลายเนื้อเยื่อ ทำให้เซลล์เสียหาย เสื่อมสภาพ และอาจนำไปสู่การเกิดโรคต่างๆ เช่น โรคมะเร็ง, เบาหวาน, โรคหัวใจ, โรคทางระบบประสาทได้ (ภาวะเครียดออกซิเดชัน หรือ Oxidative Stress).
การเกิดอนุมูลอิสระคือการที่โมเลกุลไม่เสถียร มีอิเล็กตรอนไม่ครบ จึงพยายามไปดึงอิเล็กตรอนจากโมเลกุลอื่น ทำให้เกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ทำลายเซลล์ในร่างกาย เกิดได้ทั้งจาก ภายใน (กระบวนการเผาผลาญอาหาร การสร้างพลังงาน) และ ภายนอก (แสงแดด UV, มลพิษ, ควันบุหรี่, อาหารทอด/ปิ้งย่าง, ความเครียด, การพักผ่อนไม่พอ). สาเหตุหลักของการเกิดอนุมูลอิสระ
- ปัจจัยภายในร่างกาย (Internal Factors)
- กระบวนการเผาผลาญ (Metabolism): เป็นแหล่งเกิดหลัก เกิดจากออกซิเจนที่ใช้ในการสร้างพลังงานในไมโทคอนเดรียของเซลล์ ทำให้เกิดออกซิเจนที่มีประจุลบ (อนุมูลอิสระ) ที่ไม่เสถียร.
• ปัจจัยภายนอกร่างกาย (External Factors) - สิ่งแวดล้อม: แสงแดด (UV), มลพิษทางอากาศ (ฝุ่น PM2.5, ควัน), ควันบุหรี่ (ทั้งสูบเองและได้รับควันมือสอง).
- อาหาร: อาหารปิ้งย่าง, ของทอด, อาหารแปรรูป, อาหารไขมันสูง, น้ำตาลสูง.
- การใช้ชีวิต: ความเครียดทางกาย (อดนอน, อดอาหาร, ออกกำลังกายหนักเกินไป) และความเครียดทางจิตใจ.
- การติดเชื้อ: เชื้อโรคต่างๆ. กลไกการเกิดความเสียหาย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น